Tatuaż w kulturze

Tatuaże są symbolem przynależności i indywidualności; służą jednocześnie do podkreślenia przynależności do grupy i własnej indywidualności, do ustalania swojego miejsca w społeczności i wyrażenia swojej odrębności.

Historia tatuaży sięga prawdopodobnie czasów prehistorycznych, jednak brak na to bezpośrednich dowodów; wnioskuje się to na podstawie odnalezionych ‘igieł’ z kości zabarwionych węglem lub ochrą. Dowody pojawiają się w czasach starożytnych – ponad 50 tatuaży z kropek i linii znaleziono na szczątkach ciała „człowieku lodu” znalezionego w Alpach, który żył ok. 3300 lat p.n.e.  Jego ciało było nacinane, a w miejsce nacięcia wcierano węgiel. Wytatuowane były egipskie mumie (2000 lat p.n.e.), Piktowie (stąd ich nazwa łac. picti – „pomalowani”; obecna Szkocja, II-IX wiek n.e.), starożytni Grecy, Galowie, Indianie, Eskimosi, Maorysi, Japończycy, ludy Syberii…

Tatuaż zniknął z Europy wraz z nadejściem chrześcijaństwa, został na nowo ‘odkryty’ w czasach kolonializmu. Współczesna tradycja tatuażu przyszła z rejonów Polinezji, Japonii, Malezji i Ameryki Północnej. Samo słowo tatau zostało pożyczone z języka tahitańskiego (tahiti) i wprowadzone do języka angielskiego przez Jamesa Cooka. Najpierw tatuowali się marynarze, później więźniowie, XIX-wieczna klasa wyższa, XX-wieczna klasa robotnicza, później średnia; teraz tatuują się wszyscy. Obecnie tatuaż rozkwita w Europie i Ameryce Północnej, a powoli zanika w regionach, z których do nas przywędrował.

Woman_with_upper_body_tattooed_1907_cph.3a01441
M. Stevens Wagner, która występowała w cyrku jako ‚dziwak’, zdjęcie z 1907 roku. Źródło: United States Library of Congress’s Prints and Photographs division

Ciało ludzkie jest ‘płótnem’ używanym do różnych celów. Człowiek prymitywny wierzył, że w trakcie tatuowania (z którym wiązały się ból, krew i ogień) uwalniają się święte siły życiowe. Tatuaże służyły do zrównania duszy z bogami, zwiększenia płodności i wyznaczenia ról w plemieniu. Ludy prymitywne dzięki tatuażom mogły też rozpoznać swoich ludzi w walce. Trakowie zdobili swoje ciało, żeby pokazać swój status społeczny; Goci oraz starożytni Rzymianie i Grecy tatuażami oznaczali kryminalistów; na wyspie Tahiti tatuaż był ‘rytuałem przejścia’ i wiązał się z historią życia danej osoby. Żołnierze Imperium Osmańskiego w Bośni byli tatuowani, żeby można było ich rozpoznać, gdyby postanowili uciec.

cdn.

Bibliografia:

Bodies of Inscription: A Cultural History of the Modern Tattoo Community Margo DeMell
Secret History of Henna Phoenix & ArabethSpiritual Tattoo: A Cultural History of Tattooing, Piercing, Scarification, Branding, and Implants  John A. Rush
http://blog.britishmuseum.org/2014/06/26/tattoos-in-ancient-egypt-and-sudan
http://www.britannica.com/EBchecked/topic/584263/tattoo
http://www.iceman.it/en/tattooshttp://www.thetattoocollection.com/history_of_tattoos.htm